Rhondda Paddlers: Dod â chaiacio i Gwm Rhondda Fach Uchaf

Gorffennaf 27, 2026

Gyda chefnogaeth Cronfa Gymunedol Fferm Wynt Pen y Cymoedd, mae Rhondda Paddlers wedi ehangu ei weithgareddau i Gwm Rhondda Fach Uchaf, gan helpu pobl leol i fod yn egnïol, dysgu sgiliau newydd a meithrin cyfeillgarwch newydd.

Mae Rhondda Paddlers yn glwb canŵio a chaiacio sy’n cael ei redeg gan wirfoddolwyr, a sefydlwyd yn 2001. Dyma’r unig sefydliad sy’n darparu gweithgareddau caiacio a chanŵio ledled Rhondda Cynon Taf.

Yn draddodiadol, mae’r clwb wedi denu’r rhan fwyaf o’i aelodau o rannau isaf a chanol Cwm Rhondda Fawr. Roedd am wneud chwaraeon padlo yn fwy hygyrch i bobl sy’n byw yng Nghwm Rhondda Fach Uchaf, gan ddarparu gweithgaredd fforddiadwy lle gallai pobl leol gadw’n egnïol, cwrdd ag eraill a dysgu sgiliau newydd.

Gyda chefnogaeth Cronfa Gymunedol Fferm Wynt Pen y Cymoedd, cyflwynodd y clwb sesiynau caiacio wythnosol ym Mhwll Nofio Ferndale.

O’r pwll nofio i’r afon

Denodd y prosiect 20 o gyfranogwyr, gan gynnwys 13 o ddynion a 7 o fenywod, a chynhaliwyd 26 o sesiynau caiacio dan do. Enillodd y clwb 12 aelod newydd hefyd.

Rhoddodd y sesiynau gyfle i bobl roi cynnig ar gaiacio mewn amgylchedd diogel, cynnes a chroesawgar, gan eu helpu i ddatblygu sgiliau a hyder newydd. I rai cyfranogwyr, dyma oedd eu profiad cyntaf o chwaraeon padlo.

Helpodd y prosiect bobl hefyd i feithrin cyfeillgarwch a chysylltiadau cymdeithasol, gan gefnogi llesiant a lleihau arwahanrwydd cymdeithasol. Wrth i gyfranogwyr fagu mwy o hyder, roedd llawer ohonynt am fynd â’u sgiliau newydd allan i’r awyr agored.

Yn ystod y misoedd cynhesach, symudodd y grŵp o’r pwll nofio i Afon Taf leol, gan fwynhau caiacio, caiacio eistedd-ar-ben a padlfyrddio sefyll.

Creu cyfleoedd sy’n para

Datblygodd y prosiect y tu hwnt i gynlluniau gwreiddiol y clwb. Parhaodd y sesiynau dan do tan fis Ionawr 2026, gyda chymorth tanwariant o’r cyllid gwreiddiol, ac mae’r grŵp wedi parhau i gyfarfod yn wythnosol yn yr awyr agored ers hynny.

Mae Rhondda Paddlers bellach yn gweithio gyda’r awdurdod lleol i archwilio mynediad at lyn yng Nghwm Rhondda Fach Uchaf. Gallai hyn alluogi’r clwb i sefydlu rhaglen chwaraeon padlo awyr agored reolaidd yn yr ardal a gwneud y gweithgareddau’n hygyrch i hyd yn oed mwy o bobl leol.

Mae’r clwb hefyd yn ystyried sut y gall ddatblygu cyfleoedd i blant a theuluoedd yn y dyfodol wrth i’w sylfaen o wirfoddolwyr dyfu.

Felly, mae’r prosiect wedi creu mwy na chyfres o sesiynau caiacio yn unig. Mae wedi helpu Rhondda Paddlers i sefydlu grŵp lleol newydd, denu aelodau newydd a chreu llwybr i bobl barhau i fwynhau chwaraeon padlo y tu hwnt i oes y prosiect gwreiddiol.

Effaith y prosiect

  • Cymerodd 20 o bobl ran yn y prosiect
  • Ymunodd 12 aelod newydd â Rhondda Paddlers
  • Cynhaliwyd 26 o sesiynau caiacio dan do
  • Symudodd cyfranogwyr o gaiacio dan do i chwaraeon padlo awyr agored
  • Datblygodd cyfranogwyr sgiliau, hyder a chyfeillgarwch newydd
  • Cefnogodd y prosiect weithgarwch corfforol a llesiant, a helpodd i leihau arwahanrwydd cymdeithasol
  • Ehangodd Rhondda Paddlers ei weithgareddau i Gwm Rhondda Fach Uchaf

Dywedodd Rhondda Paddlers:

“Hoffai Rhondda Paddlers ddiolch i Ben y Cymoedd am eu holl gefnogaeth wrth bartneru â ni a helpu i wireddu’r prosiect.”

Mae’r hyn a ddechreuodd fel rhaglen o sesiynau caiacio dan do wedi datblygu’n grŵp chwaraeon padlo lleol parhaus, gan greu cyfleoedd newydd i bobl yng Nghwm Rhondda Fach Uchaf fod yn egnïol, cysylltu ag eraill a mwynhau’r awyr agored.

Sefydlwyd y gronfa gan y cwmni ynni Vattenfall i fod o fudd i’r cymunedau sy’n lletya fferm wynt Pen y Cymoedd ar draws rhannau uchaf Cymoedd Nedd, Afan, Rhondda a Chynon. Mae’n bodoli gyda’r nod o gefnogi pobl, grwpiau a sefydliadau lleol i fuddsoddi ynddynt eu hunain, yn eu syniadau ac yn eu cymunedau.
 
Mae gan y Gronfa Gymunedol gyllideb flynyddol sylweddol sy’n fynegrifol, ac felly’n cynyddu yn unol â chwyddiant. Er enghraifft, roedd hyn yn cyfateb i tua £2.5 miliwn yn 2025. Bydd y Gronfa’n parhau i gefnogi cymunedau hyd at 2043, gan greu cyfleoedd hir-dymor ar gyfer twf, gwydnwch a newid cadarnhaol.
 
Rheolir y Gronfa gan Gwmni Buddiant Cymdeithasol (CIC) nid-er-elw sy’n annibynnol ac wedi’i leoli’n lleol. Caiff ei goruchwylio gan Fwrdd o Gyfarwyddwyr a chanddynt gysylltiadau lleol cryf, a’i darparu gan dîm bychan o staff ymroddedig sydd â phrofiad eang o ymgysylltu â chymunedau. Rydym ni yma i helpu’r Gronfa i sicrhau ei bod yn gwireddu gweledigaeth a blaenoriaethau’r cymunedau lleol.
 
Dros y 10 mlynedd nesaf, mae’r Gronfa’n bwriadu ffocysu ar fuddsoddi mewn pobl, lleoliadau a busnesau – gan helpu’r Cymoedd i ffynnu, annog syniadau mentrus, cefnogi trawsnewid, a chreu effaith barhaus ar gyfer y genhedlaeth hon a chenedlaethau’r dyfodol.