Ailgylchu, ail-greu ac adwerthu: lansio menter ailgylchu plastig newydd yn y Rhondda.

Mae menter newydd dan arweiniad y gymuned newydd lansio yng Nghwm Rhondda sy’n anelu at ailgylchu, ail-greu a manwerthu plastig untro.

Nod menter gymdeithasol, Soaring Supersaurus ym Mhenrhys, ond yn gweithio ar draws y cymoedd, yw creu arian ar gyfer plastig wedi’i ailgylchu yn y gymuned leol.

Mae Soaring Supersaurus yn casglu ac yn ailddefnyddio gwastraff plastig lleol i gynhyrchu eitemau cartref bob dydd unigryw a chynaliadwy y gellir eu prynu ar draws y sir. Mae hyn yn cynnwys popeth o emwaith a coasters i gadeiriau cegin, stolion a byrddau.

Mae’r prosiect wedi cael ei ariannu gan Gronfa Gymunedol Fferm Wynt Pen y Cymoedd drwy ei grantiau micro. Mae derbyn £5k wedi galluogi prynu peiriant torri bach a datblygu’r rhaglen addysg ysgol.

Dywedodd sylfaenydd Soaring Supersaurus, Paul Evans: “Amcangyfrifir bod Cymru’n cynhyrchu 400,000 tunnell o blastig bob blwyddyn ond dim ond 33% o blastig cartref sy’n cael ei ailgylchu *. Os ydym am gael gwared ar blastigau untro yn raddol a sicrhau mai Cymru yw’r wlad gyntaf i anfon dim plastig i safleoedd tirlenwi, mae angen i bob un ohonom chwarae ein rhan.

“Nod ein prosiect peilot gydag Ysgol Gynradd Treorci yw creu menter a arweinir gan y gymuned lle rydym yn ysbrydoli gwahanol genedlaethau i weithredu. Yn hytrach na dim ond trosglwyddo’r ailgylchu i rywun arall i ddelio ag ef, rydym am i aelodau o’r gymuned leol fynd i’r afael ag ef yn uniongyrchol.

“Mae ein rhaglen addysg gyda’r ysgol yn ceisio ysbrydoli cenedlaethau’r dyfodol i fod yn fwy ymwybodol o blastig a deall beth ellir ei wneud i fynd i’r afael â’r broblem.”

Dywedodd Edward Sprague, athro dosbarth 6 yn Ysgol Gynradd Treorci, “Mae cynaliadwyedd yn elfen bwysig o’r cwricwlwm cenedlaethol y dyddiau hyn, ond gall dod o hyd i ffyrdd newydd a chyffrous o ennyn diddordeb plant yn y broses ailgylchu fod yn heriol. Mae’r prosiect Supersaurus Soaring yn syniad gwych. Roedd y plant yn gyffrous iawn i fod yn dylunio eu cynnyrch eu hunain gan wybod y byddant yn cael eu creu ac ar gael i’w gwerthu yn y dyfodol.”

Mae’r tîm yn Sauring Supersaurus hefyd wedi sefydlu mannau casglu plastig mewn mannau casglu plastig o amgylch Rhondda lle gall pobl o’r gymuned leol roi eu gwastraff plastig, a fydd wedyn yn cael ei gasglu, ei dorri, ei doddi a’i adfywio. Bydd yr eitemau a grëir yn cael eu dosbarthu a’u gwerthu yn y siopau hyn, gyda chwsmeriaid hefyd yn gallu comisiynu darnau pwrpasol o ddodrefn cartref. Ar hyn o bryd mae mannau casglu a gwerthu yng Ngwesty’r Llew a’r Dyffryn Gwyrdd yn Nhreorci, Clwb Coffi yn Nhonypandy a Siop Fach Sero yng Nglynrhedynog.

Dywedodd Kate Breeze, Cyfarwyddwr Gweithredol Pen y Cymoedd: “Mae mynd i’r afael â materion fel gwastraff i safleoedd tirlenwi ac ailgylchu plastigau untro mor bwysig. Sefydlwyd y gronfa nid yn unig i helpu i gefnogi busnesau a sefydliadau lleol ond hefyd i helpu i gefnogi economi gref yng Nghymru. Drwy gefnogi prosiectau arloesol fel Soaring Supersaurus, rydym nid yn unig yn helpu i fynd i’r afael â phroblemau amgylcheddol, rydym hefyd yn addysgu ac yn ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf i weithredu.”

Mae gan y fenter gymdeithasol bedwar nod craidd i addysgu ac ysbrydoli’r gymuned leol, adeiladu model busnes cynaliadwy a chynhyrchu celf unigryw.

Sefydlwyd y gronfa gan y cwmni ynni Vattenfall i fod o fudd i’r cymunedau sy’n lletya fferm wynt Pen y Cymoedd ar draws rhannau uchaf Cymoedd Nedd, Afan, Rhondda a Chynon. Mae’n bodoli gyda’r nod o gefnogi pobl, grwpiau a sefydliadau lleol i fuddsoddi ynddynt eu hunain, yn eu syniadau ac yn eu cymunedau.
 
Mae gan y Gronfa Gymunedol gyllideb flynyddol sylweddol sy’n fynegrifol, ac felly’n cynyddu yn unol â chwyddiant. Er enghraifft, roedd hyn yn cyfateb i tua £2.5 miliwn yn 2025. Bydd y Gronfa’n parhau i gefnogi cymunedau hyd at 2043, gan greu cyfleoedd hir-dymor ar gyfer twf, gwydnwch a newid cadarnhaol.
 
Rheolir y Gronfa gan Gwmni Buddiant Cymdeithasol (CIC) nid-er-elw sy’n annibynnol ac wedi’i leoli’n lleol. Caiff ei goruchwylio gan Fwrdd o Gyfarwyddwyr a chanddynt gysylltiadau lleol cryf, a’i darparu gan dîm bychan o staff ymroddedig sydd â phrofiad eang o ymgysylltu â chymunedau. Rydym ni yma i helpu’r Gronfa i sicrhau ei bod yn gwireddu gweledigaeth a blaenoriaethau’r cymunedau lleol.
 
Dros y 10 mlynedd nesaf, mae’r Gronfa’n bwriadu ffocysu ar fuddsoddi mewn pobl, lleoliadau a busnesau – gan helpu’r Cymoedd i ffynnu, annog syniadau mentrus, cefnogi trawsnewid, a chreu effaith barhaus ar gyfer y genhedlaeth hon a chenedlaethau’r dyfodol.